ที่เที่ยวน่าน » บ่อเกลือโบราณ บ้านบ่อหลวง อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน

บ่อเกลือโบราณ บ้านบ่อหลวง อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน

13 กรกฎาคม 2017
84   0

บ่อเกลือโบราณ บ้านบ่อหลวง อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน

บ่อเกลือโบราณ

บ่อเกลือโบราณ

บ่อเกลือโบราณ บ้านบ่อหลวง ตามหลักฐานทางธรณีวิทยา ซื่งสันนิษฐานได้ว่าในบริเวณนี้มีการตกตะกอนของน้ำทะเลในยุคเพอร์เนียน (280 ล้านปีมาแล้ว) ต่อกับยุคโทรแอสสิค (230 ล้านปีมาแล้ว) น่าจะมีชั้นเกลือหินใต้ดินหรือโดมเกลือหินอยู่ในบริเวณนี้เมื่อมีการขุดบ่อ ก็อาจจะบังเอิญไปพบน้ำเค็มใต้ดิน ทำให้มีการผลิตเกลือจากบ่อน้ำเค็มเหล่านี้

การผลิตเกลือที่บ้านบ่อหลวง อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน มีการผลิตกันมาตั้งแต่ในสมัยประวัติศาสตร์ ปรากฏชื่อครั้งแรกเมื่อมีการอ้างถึง “บ่อมาง” เมื่อพระเจ้าติดลกราชแห่งเมืองเชียงใหม่ยกทัพมาตีเมื่องน่านในปี พ.ศ.1995 นอกจากนี้ยังมีหลักฐานทางโบราณคดีต่างๆ อาทิ เครื่องถ้วย,ศิลาจารึก,พระพุทธรูป ช่วยยืนยันว่าชุมชนที่ผลิตเกลือที่บ้านบ่อหลวงเจริญรุ่งเรือง อนุมานว่าเป็นระยะที่ 1 เมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 21 หลังจากนั้นไม่แน่ชัดว่ามีชุมชนที่ผลิตเกลือต่อมาหรือไม่ เนื่องจากบ้านเมืองในล้านนากำลังวุ่นวาย เพราะอยู่ภายในอำนาจของพม่าและไม่พบหลักฐานทางโบราณคดียืนยันอย่างแน่ชัด หากแต่จากข้อมูลประวัติชาติพันธ์และประวัติศาสตร์บอกเล่าทำให้สันนิษฐานได้ว่าเกิดชุมชนในระยะที่ 2 ในราวต้นพุทธศตวรรษที่ 24 และกลุ่มชุนชนเหล่านี้เป็นบรรพบุรุษของชาวบ้านบ่อหลวงในปัจจุบันน่าจะเป็นชาวไทลื้อ ที่อพยพมาจากแถวเมืองบ่อแฮ

ทางตอนใต้ของสิบสองปันนา ซึ่งเป็นเมืองที่มีการผลิตเกลือสินเธาว์เป็นปริมาณมากเมืองน่าน เมื่อปี พ.ศ. 2475 สามารถตักเกลือได้ปีละ 1,500 หาบ การผลิตเกลือที่บ้านบ่อหลวง หมู่ที่ 1 ต.บ่อเกลือใต้ อ.บ่อเกลือ จ.น่าน การผลิตเกลือที่บ้านบ่อหลวง เริ่มจากการตักน้ำเกลือจากบ่อนำมาต้มในโรงต้มที่ต้องปิดทึบทั้ง 4 ด้าน เพื่อกันลม เป็นการประหยัดเชื้อเพลิงและทำให้เม็ดเกลือเล็กละเอียดเตาที่ใช้เป็นเตาดิน ทำจากดินดิบก่อเป็นรูปเตามีช่องใส่ฟืนด้านหน้ารูระบายควันและความร้อน 2 ช่องด้านหลังวางกระทะต้มเกลือได้ 2 กระทะ กระทะที่ใช้เป็นกระทะเหล็กไม่มีหูจับ เส้นผ่าศูนย์กลางโดยเฉลี่ย 85 ซม. การต้มเกลือ 1 กระทะต้องใช้เวลาประมาณ 4 ชม. ได้เกลือกระทะละ 15 กก. รวม 30 กก. การต้มเกลือจะต้องต้มทั้งกลางวันและกลางคืน รวม 5 คืน  6 วัน แล้วจึงล้างกระทะพักเตาเพราะถ้าต้มนานกว่านี้จะทำให้กระทะและเตาแตกได้

 

ข้อมูลเพิ่มเติม

http://www.nanfocus.com

https://th.wikipedia.org